Ik testte 3 weken Gouda vs Cheddar in tosti’s: dit is mijn eerlijke oordeel
Als échte tostikenner wilde ik eindelijk uitsluitsel: is Gouda of Cheddar nou echt de beste keuze voor tosti’s? 3 weken lang testte ik beide kazen op smaak, smeltbaarheid en prijs. Het resultaat verraste me meer dan verwacht, vooral omdat mijn voorkeur halverwege compleet omsloeg.
Mijn testopzet: wetenschappelijk maar simpel
Ik ben geen type voor halve maatregelen. Als ik ga testen, doe ik het goed. Daarom kocht ik bij Albert Heijn, Jumbo én de kaasboer verschillende soorten Gouda en Cheddar. Van jonge belegen Gouda (€4,20 per kilo) tot oude Cheddar (€8,90 per kilo). Alles kwam op tafel.
Mijn testcriteria waren simpel: elke dag zou ik 2 tosti’s maken. Eentje met Gouda, eentje met Cheddar. Zelfde brood (Casino wit), zelfde boter, zelfde tosti-ijzer (mijn trouwe Breville). Ik beoordeelde op smaak, smeltbaarheid, kleur na het roosteren en prijs-kwaliteit.
Week 1: Gouda wint overtuigend
De eerste week was een makkie voor Gouda. Dag 1: jonge Gouda van AH (€3,80/kg) tegen milde Cheddar van Jumbo (€5,20/kg). Gouda smolt perfect, kreeg die mooie gouden kleur, smaakte vertrouwd. Cheddar? Te zoet, smolt onregelmatig, zag er bleek uit.
Dag 3 was het hoogtepunt van week 1: belegen boerenkaas van de kaasboer (€6,50/kg) tegen farmhouse Cheddar (€7,80/kg). Die Gouda was zo romig en vol van smaak dat ik er twee extra tosti’s van maakte. “Zie je wel,” dacht ik, “Nederlandse kaas is gewoon superieur.”
Na zeven dagen stond de score op 6-1 voor Gouda. Alleen de extra oude Cheddar van de kaasspeciaalzaak had één punt gescoord, maar die kostte ook €12 per kilo. Veel te duur voor dagelijks gebruik.
Week 2: Cheddar slaat terug
Week 2 begon slecht voor Cheddar, maar op donderdag gebeurde er iets. Ik testte mature Cheddar van Kerrygold (€6,90/kg) tegen oude Gouda van de Albert Heijn. En plots… smaakte die Cheddar verdomd goed. Scherp, complex, met die typische Cheddar-bite die perfect balanceerde met het neutrale brood.
Vrijdag werd het nog erger: vintage Cheddar van de kaasboer tegen 48 weken oude Gouda. Beide duur (€9,50 vs €8,80), beide kwaliteit. Maar die Cheddar had iets wat de Gouda miste: karakter. Terwijl Gouda lekker en vertrouwd smaakte, had Cheddar persoonlijkheid.
Het weekend testte ik verschillende combinaties. Cheddar met tomaat, Gouda met ham, beide met ui. En daar gebeurde iets onverwachts: Cheddar combineerde veel beter met andere ingrediënten. Gouda overstemde vaak, Cheddar versterkte.
Week 3: De finale test
De laatste week moest de knoop doorhakken. Ik deed de ultieme test: dezelfde kazen nogmaals, maar nu blind. Mijn vrouw bereidde de tosti’s voor, ik wist niet welke kaas in welke tosti zat. Alleen een A en een B op de bordjes.
Dag 1 van week 3: ik koos B als winnaar. Romig, vol van smaak, perfect gesmolten. Bleek belegen Gouda te zijn. Dag 2: weer B, dit keer Cheddar. Dag 3: A, was Gouda. Het werd een puzzel waar ik steeds beter in werd.
Maar het echte inzicht kwam op vrijdag. Ik maakte vier tosti’s: budget Gouda (€2,90/kg), kwaliteit Gouda (€7,50/kg), budget Cheddar (€4,20/kg), kwaliteit Cheddar (€8,10/kg). Het verschil binnen elke kaassoort was groter dan het verschil tussen de soorten.
Mijn eindoordeel na 42 tosti’s
Concreet betekent dit: voor een basic tosti kies ik belegen Gouda van €5-7 per kilo. Voor een tosti met ham, tomaat of ui ga ik voor medium Cheddar uit dezelfde prijsklasse. En voor speciale gelegenheden? Dan meng ik beide en voeg ik wat oude kaas toe voor extra smaak.
Het belangrijkste lering: stop met merken trouw zijn uit gewoonte. Probeer verschillende kazen, verschillende prijsklassen, verschillende combinaties. Je smaakpapillen verdienen beter dan altijd hetzelfde.